Kedilerde İşitme ve Kulak Hastalıkları

Kedilerde İşitme ve Kulak Hastalıkları

Kediler, gelişmiş işitme duyuları sayesinde çevrelerindeki en küçük sesleri bile algılayabilen canlılardır. Ancak kulak enfeksiyonları, parazitler, genetik hastalıklar veya yaşlanmaya bağlı problemler bu hassas duyunun zarar görmesine neden olabilir. Erken dönemde fark edilmeyen kulak hastalıkları ise kalıcı işitme kaybına kadar ilerleyebilir.

Bu rehberde kedilerde en sık görülen kulak hastalıklarını, belirtilerini, tedavi yöntemlerini ve hangi kedi ırklarının bu hastalıklara daha yatkın olduğunu veteriner hekim bakış açısıyla detaylı olarak inceleyebilirsiniz.

Yazımızdaki Başlıklar

• Kedilerin işitme sistemi nasıl çalışır?
• Kedilerde en sık görülen kulak hastalıkları
• Kulak enfeksiyonunun belirtileri
• İşitme kaybı neden olur?
• Risk altındaki kedi ırkları
• Veteriner hekim nasıl teşhis koyar?
• Tedavi yöntemleri
• Evde bakım önerileri
• Ne zaman veterinere gidilmeli?
• Sık Sorulan Sorular

Kedilerin İşitme Sistemi Nasıl Çalışır?

Kediler yaklaşık 64–85 kHz frekansına kadar olan yüksek sesleri algılayabilir. Bu değer insanların duyabildiği ses aralığının oldukça üzerindedir. Her iki kulakta bulunan 30’dan fazla kas sayesinde kulak kepçeleri bağımsız hareket eder ve sesin geldiği yön büyük bir hassasiyetle belirlenebilir.

Bu gelişmiş yapı sayesinde kediler avlarını karanlıkta bile seslerinden tespit edebilir.

Kedilerde En Sık Görülen Kulak Hastalıkları

1. Dış Kulak İltihabı (Otitis Externa)

En sık görülen kulak hastalığıdır. Bir bakteri türü olan “Malassezia Pachydermatis” mayası enfekte olmuş kulakta bulaşıcı olmaya neden olur. Bu bakteri sağlıklı kulaklarda da bulunur. Ancak en yoğun olarak iltihaplı olanlarda var olur. Bir nevi fırsatçı bakteri türü olduğu da söylenebilir. Dış kulak iltihabı tedavi edilmezse ciddi problemlere yol açar. Bunları iç kulakta oluşan iltihap (bulaşma nedeniyle), kafanın yana eğilmesi, dengede kalamama, kulak zarının yırtılması olarak örneklendirebiliriz.

Tedavi süreci; bu tarz enfeksiyonların  üç haftadan az olmamakla birlikte en etkili olacak ilaçlarla tedavi edilmesi gerekir. Akar çabuk bulaşan bir hastalıktır. Enfeksiyonun sebebi ve seyrine göre ilaç kullanılmalıdır. Ancak kulak zarı yırtılması durumunda tedavide ekstra dikkat gerekir. İlaçların içeriği kulak sinirine zarar verebilmektedir. Bu anlamda veteriner hekimin uzmanlığı ve dikkati büyük önem taşır.

Nedenleri

• Kulak akarları
• Bakteriler
• Maya mantarları
• Alerjiler
• Yabancı cisim
• Aşırı kulak kiri

Belirtileri

• Sürekli kulak kaşıma
• Baş sallama
• Kötü koku
• Kahverengi akıntı
• Kulakta kızarıklık
• Dokununca ağrı

2. Kulak Akarı

Özellikle yavru kedilerde görülür. Çok bilinen ve karşılaşılan akarlar kulaklarda kuru ve silisli toprak varmış gibi granül kahve görüntüsü veren bir iltihaptır. Normal bir kulak kiri sert olmayan kahverengi olur. Ancak bakteri nedeniyle enfeksiyonlu olan kulak kiri açık sarı, nemli kokulu olur.

Alerjik bir durum söz konusu olduğunda akan yahut sızan bir şey olmaz. Genellikle kaşınma ve kızarma olur. Bu rahatsızlığa Alerjik Otit denilmektedir.

Belirtiler

• Kahve telvesi görünümünde kulak kiri
• Şiddetli kaşıntı
• Baş sallama
• Kulak çevresinde yaralar

3. Orta Kulak İltihabı

Tedavi edilmeyen dış kulak enfeksiyonlarının ilerlemesiyle gelişebilir.

Belirtileri

• Baş eğikliği
• Denge kaybı
• İşitme azalması
• Ağrı

4. İç Kulak Hastalıkları

En ciddi kulak hastalıkları arasındadır.

Belirtiler

• Nistagmus
• Kusma
• Daire çizerek yürüme
• Denge kaybı
• Kalıcı sağırlık

5. Kulak Polipleri

Genellikle genç kedilerde görülür.

Belirtileri

• Tekrarlayan kulak enfeksiyonları
• Horlama benzeri solunum
• İşitme kaybı
• Kulaktan akıntı

Kedilerde Otit Nedir?

Daha ziyade ufak yaşlardaki kedilerde ortaya çıkan bir iltihap türüdür. Görüntüsü sebebiyle Pamukçuk olarak da bilinmektedir. Minik  top ( iğne başı gibi) şekilde beyaz renkte bir iltihaptır. Ayrıca sanılanın aksine hareketlidir. Nitekim yapılan çalışmalarda ışığa maruz kaldığında hızla hareket ettiği görülmüştür. Tekrar eden akar problemlerinin bir sebebi de bu türlerin kulak dışında  da yaşayabilmesi dir. Sıklıkla kulak içine istilada bulunurlar.

Bu istilalar sırasında direncin düşmesiyle başka bakteri türleri de saldırıya geçebilmektedir.

Kulak Uru Nedir?

Bir tür kabarcık şeklinde maviye çalan gri renkte olmaktadır. Kulak kanalında oluşan “Seruminomas” kronik hale gelmiş iltihaplanma sonucu ortaya çıkmaktadır. Bulaşması sıklıkla rastlanılan bir durumdur. Daha çok yetişkin kedilerde görülür.

Tedavi süreci; Özellikle sürekli hale gelen kulak rahatsızlıkları için en iyi çözüm, ameliyat ile kanalın hava alabilme olanağının en üst seviyeye çıkarılmasını sağlanmasıdır.

Eğer ki sürekli olarak bir iltihaplanma durumu orta kulakta nüks ediyorsa ve zar yırtılması varsa, en iyi çözüm bütünüyle kulak kanalının alınması olabilir.

İşitme Kaybı (Sağırlık)

Doğuştan işitme kaybı ile doğan kedilerin büyük çoğunluğu beyaz ve mavi renkli gözlere sahip olanlar oluşturmaktadır. Bir oran vermek gerekirse %20’si sağır olarak doğar.

Bunun dışında yaş ilerlemesi sonucunda görülür. Ancak en doğru tanının koyulabilmesi için,  veteriner hekimin Beyin sapı işitsel çağrışım tepkisi testini uygulaması ile sonuca ulaşmasıdır. Sonrasında kedinin yaşamında, bazı dikkat edilmesi gereken hususlar ortaya çıkar. Mümkün mertebe dışarı çıkarılmamalıdır. Sağırlığı kediyi dış dünyaya karşı savunmasız hale getirir. Günlük yaşamda ev içerisinde de dikkatli olunmalı; irkilip korkmasına mahal verilmemelidir.

Kulak Kepçesinde Oluşan Hastalıklar

Hematom

Kulakların,  kepçe dediğimiz kısmında engebeli bir arazi misali, aralıklı olarak oluşan şişmelerdir. Bu şişlikler sıcak ve yumuşak olur. Oluşumuna sebep ise, kan damarı çatladığında kanın deri ve kulak kıkırdağının arasına akmasıdır. Hematomu boşaltarak tedavi edilir. Ancak dikiş işlemi yapılır ki aynı olay tekrarlanmasın. Kortikosteroid ilaçlarda kullanılabilmektedir.

Soğuktan Donma

Aşırı soğuğa maruz kalan kedinin,  kulaklarının özellikle sivri kısımlarında oluşan, donma durumlarında ılık suyla bu kısmı ıslatmak yeterlidir.

 Ovalamak canının yanmasına neden olduğu için kesinlikle uygulanmamalıdır.

Güneş Yanığı

Böyle durumlara maruz kalmaya en müsait kediler, özellikle çok sıcak yerlerde yaşayan beyaz tüylü cinslerdir. Kanser oluşumuna yatkın olan, kısımları kulaklarının sivri olan bölümüdür. Mümkün olduğunca uzun süreli olarak kedi güneşe maruz bırakılmamalıdır. Eğer bir yolculuk vs. gibi mecburiyet söz konusuysa en az 30 spf korumalı güneş kremi sürülmelidir.

Kedilerde İşitme Kaybı Neden Olur?

İşitme kaybı;

• Yaşlanma
• Kronik kulak enfeksiyonları
• Travmalar
• Kulak tümörleri
• Doğuştan sağırlık
• Ototoksik ilaçlar

nedeniyle ortaya çıkabilir.

Hangi Kedi Irkları Daha Risklidir?

Kedi Irkı	Risk
Scottish Fold	Kronik kulak enfeksiyonu
Persian (İran Kedisi)	Kulak kiri ve otitis
Himalayan	Kulak enfeksiyonu
Exotic Shorthair	Otitis
Sfenks Kedisi	Kulak kiri birikimi
Devon Rex	Maya enfeksiyonu
Cornish Rex	Kronik otitis
Beyaz-Mavi Gözlü Kediler	Doğuştan işitme kaybı

Veteriner Hekim Kulak Hastalıklarını Nasıl Teşhis Eder?

Teşhis için veteriner hekim aşağıdaki yöntemlerden yararlanabilir:

• Fiziksel muayene
• Otoskop ile kulak kanalı incelemesi
• Kulak sürüntüsü ve mikroskobik inceleme
• Bakteriyel kültür
• Mantar testi
• Röntgen veya ileri görüntüleme (gerektiğinde)
• İşitme değerlendirmesi (BAER testi gibi)

Tedavi planı, altta yatan nedene göre belirlenir.

Kedilerde Kulak Hastalıklarının Tedavisi

Tedavi tamamen hastalığın nedenine bağlıdır. Hangi tedavinin uygulanacağına ise veteriner hekiminiz karar verir.

Kullanılabilecek yöntemler:

• Antibiyotik kulak damlaları
• Antifungal ilaçlar
• Parazit ilaçları
• Antiinflamatuvar tedavi
• Kulak temizliği
• Cerrahi müdahale (polip veya hematom gibi durumlarda)

Uyarı: Veteriner önerisi olmadan insanlara ait kulak damlaları veya temizlik ürünleri kedilerde kullanılmamalıdır.

Kedilerde Kulak Sağlığını Korumak İçin Öneriler

• Kulakları haftada bir gözle kontrol edin.
• Kulak içine pamuklu çubuk sokmayın.
• Düzenli dış parazit uygulamalarını ihmal etmeyin.
• Banyo sonrası kulakların kuru kalmasını sağlayın.
• Kötü koku veya akıntı fark ettiğinizde veteriner hekime başvurun.
• Kulak temizliğini yalnızca veteriner önerisiyle uygun ürünlerle yapın.

Ne Zaman Veterinere Başvurmalısınız?

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurmanız önerilir:

• Sürekli baş sallama
• Kulaktan kan veya irin gelmesi
• Denge kaybı
• Şiddetli ağrı
• Ani işitme kaybı
• Kusma ile birlikte baş eğikliği
• Kulakta kötü koku

Erken teşhis, birçok kulak hastalığında kalıcı işitme kaybının önlenmesinde kritik öneme sahiptir. Yukarıdaki belirtilerden bir veya birkaçını görmeniz durumunda Veteriner KBB bölümünden randevu alabilir ve hemen muayene olabilirsiniz.

Ayrıca kediniz için en az yılda bir kez genel check-up yaptırarak olası hastalıkların önüne geçebilirsiniz. Unutmayın erken teşhis hayat kurtarır. 

Sık Sorulan Sorular

Kedilerde kulak enfeksiyonu kendiliğinden geçer mi?

Hayır. Tedavi edilmeyen enfeksiyonlar orta ve iç kulağa ilerleyerek kalıcı işitme kaybına neden olabilir.

Kedimin kulağındaki siyah kir normal midir?

Kahve telvesi görünümündeki siyah veya koyu kahverengi kir, kulak akarı enfeksiyonunun belirtisi olabilir. Kesin tanı için veteriner muayenesi gereklidir.

Kedilerin kulakları ne sıklıkla temizlenmelidir?

Sağlıklı kedilerde rutin ve sık kulak temizliği genellikle gerekli değildir. Temizlik sıklığı, kedinin ırkına, kulak yapısına ve veteriner hekimin önerisine göre belirlenmelidir.

Scottish Fold kedilerde kulak hastalıkları daha sık mı görülür?

Evet. Kulak yapılarındaki anatomik farklılıklar nedeniyle havalanma azalabilir ve kronik kulak problemleri gelişme riski diğer birçok ırka göre daha yüksektir.